chôn vùi
Định nghĩa
- Động từ:
- Chôn xuống đất, vùi lấp: "chôn vùi" chỉ hành động đặt vật gì đó xuống dưới lòng đất và phủ kín lại, thường dùng cho xác chết hoặc đồ vật cần giấu kín.
- Làm cho biến mất, tiêu tan: "chôn vùi" còn mang nghĩa bóng, chỉ việc làm cho một thứ gì đó (như hy vọng, tài năng, uy thế) không còn tồn tại hoặc phát triển được nữa.
Ví dụ sử dụng
Nghĩa đen:
- Họ chôn vùi xác chết dưới gốc cây. (Họ đặt thi thể xuống đất và lấp kín dưới gốc cây.)
- Kho báu bị chôn vùi suốt hàng thế kỷ. (Kho báu bị giấu kín dưới lòng đất qua nhiều thế kỷ.)
Nghĩa bóng:
- Uy thế của không lực địch đã bị chôn vùi. (Uy thế của lực lượng không quân đối phương đã bị tiêu diệt hoàn toàn.)
- Tài năng của anh ấy bị chôn vùi trong công việc nhàm chán. (Tài năng của anh ấy không được phát huy, bị lãng quên trong công việc tẻ nhạt.)
Các cách sử dụng nâng cao
"chôn vùi quá khứ": cố tình quên lãng hoặc giấu kín những chuyện đã qua.
- Cô ấy muốn chôn vùi quá khứ đau buồn để bắt đầu cuộc sống mới. (Cô ấy muốn xóa bỏ ký ức buồn và làm lại từ đầu.)
"chôn vùi hy vọng": làm tiêu tan mọi niềm tin vào một điều tốt đẹp.
- Thất bại liên tiếp đã chôn vùi hy vọng của cả đội. (Những lần thất bại khiến đội không còn niềm tin vào chiến thắng.)
Biến thể và từ gần giống
Chôn (động từ): đặt xuống đất và phủ kín.
- Chôn cất người chết. (Đặt thi hài xuống mộ.)
Vùi (động từ): lấp kín dưới một lớp vật chất.
- Vùi khoai lang vào tro nóng. (Lấp khoai lang dưới lớp tro để nướng.)
Từ đồng nghĩa
Chôn lấp: hành động đặt xuống đất và che phủ.
- Rác thải cần được chôn lấp đúng cách. (Rác cần được xử lý bằng cách chôn dưới đất.)
Vùi lấp: làm cho biến mất dưới một lớp vật chất hoặc trong quên lãng.
- Ký ức tuổi thơ bị vùi lấp theo thời gian. (Ký ức tuổi thơ dần bị lãng quên.)
Thành ngữ liên quan
- Chôn vùi tuổi xuân: dành toàn bộ thời gian, sức lực cho một việc gì đó mà không có kết quả xứng đáng.
- Anh ấy chôn vùi tuổi xuân trong công việc vô bổ. (Anh ấy đã lãng phí thời gian trẻ trung vào những việc không mang lại giá trị.)